![](https://b1u.org/wp-content/uploads/2021/06/18719_CSR_Cover_5.png)
CSR không chỉ đơn thuần là các hoạt động trách nhiệm xã hội nhỏ lẻ, mà nên gắn liền với hoạt động kinh doanh cũng như triết lý thương hiệu. Một chiến lược CSR đúng đắn có đóng góp không nhỏ vào tiến trình phát triển bền vững (Sustainable Growth) của doanh nghiệp cũng như của cộng đồng và xã hội.
“Re-think CSR” là chuyên mục do Brands Vietnam và Rice & Partners hợp tác thực hiện, phỏng vấn các chuyên gia đến từ nhiều ngành hàng và quy mô doanh nghiệp khác nhau, chia sẻ về quan điểm, chiến lược, thực thi và kết quả thực tế có được từ hoạt động CSR của chính những doanh nghiệp tham gia chuyên mục. Từ đó, cung cấp những ý tưởng và cách tiếp cận đa dạng đối với một vấn đề tưởng chừng quen thuộc nhưng vẫn còn chưa được phân tích sâu tại thị trường Việt Nam.
Ở số đầu tiên, Brands Vietnam đã có buổi gặp gỡ với ông Khuất Quang Hưng, hiện là Giám đốc Đối ngoại và Truyền thông tại Nestlé Vietnam, với kinh nghiệm gần 20 năm trong lĩnh vực truyền thông và đối ngoại, trong đó có nhiều năm làm việc tại các tổ chức lớn.
* Đầu tiên, ông có thể chia sẻ kinh nghiệm và quan điểm của bản thân về các hoạt động CSR tại Việt Nam?
Cám ơn Brands Vietnam và Rice & Partners đã tạo điều kiện cho tôi được chia sẻ về một chủ đề thú vị như CSR. Thực chất, khái niệm CSR đã xuất hiện từ rất lâu, nhưng đến những năm 60 chủ đề này mới bắt đầu được công chúng và các bên liên quan quan tâm nhiều hơn. Có rất nhiều định nghĩa về CSR, tuy nhiên, các định nghĩa dần có sự thay đổi theo thời gian và bối cảnh, đặc biệt trong quá trình toàn cầu hóa hiện nay, dẫn đến việc có nhiều cách hiểu, nhiều cách tiếp cận khác nhau đối với các hoạt động CSR.
Theo tôi, CSR là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển bền vững của doanh nghiệp và có ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh. Do vậy, các hoạt động CSR cần được gắn liền với chiến lược tăng trưởng, chiến lược thương hiệu và hoạt động kinh doanh mỗi ngày. Tùy vào quy mô và điều kiện bối cảnh mà mỗi doanh nghiệp, công ty, tập đoàn có cách tiếp cận khác nhau.
Doanh nghiệp nên xem CSR là sự đầu tư dài hạn để phát triển bền vững và thành công trong tương lai, chứ không phải là chi phí mà chúng ta phải bỏ ra.
Đối với các doanh nghiệp và tập đoàn lớn trên thế giới, họ xem CSR là một phần của quá trình phát triển bền vững, đưa CSR vào tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lược tăng trưởng, cũng như có những cam kết gắn liền với hoạt động kinh doanh, sản xuất, tiếp thị… Tuy nhiên, những công ty vừa, nhỏ hay thậm chí là siêu nhỏ vẫn chưa quan tâm nhiều đến chủ đề này hoặc vẫn gặp khó khăn và hạn chế khi thực hiện các hoạt động CSR. Cách tiếp cận của các công ty quy mô nhỏ đối với CSR sẽ là các hoạt động thiên về thiện nguyện, chẳng hạn như các đợt quyên góp, tài trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn, những vùng bị thiên tai, các hoạt động từ thiện. Cách tiếp cận này cũng là một phần của các hoạt động CSR nhưng chưa mang tính toàn diện.
Có một điểm tôi muốn nhấn mạnh khi nói về CSR đó chính là các doanh nghiệp nên xem đây là sự đầu tư dài hạn để phát triển bền vững và thành công trong tương lai, chứ không phải là chi phí mà chúng ta phải bỏ ra. Cách nghĩ cho rằng “doanh nghiệp phải có lợi nhuận thì mới bắt đầu đóng góp cho xã hội” là lối nghĩ đã cũ, bởi ngay từ khi ra đời doanh nghiệp đã có thể đặt ra cho mình sứ mệnh phát triển song hành với lợi ích của người tiêu dùng, xã hội và cộng đồng.
* Vậy ông có thể chia sẻ tầm nhìn của Nestlé Việt Nam về hoạt động CSR cũng như chiến lược CSR của tập đoàn?
Trước khi chia sẻ quan điểm của Nestlé Việt Nam về CSR, tôi muốn chia sẻ một chút về sứ mệnh và tầm nhìn của tập đoàn. Từ đó, các bạn độc giả sẽ dễ dàng hiểu và hình dung được quan điểm và mô hình CSR mà Nestlé Việt Nam đang thực hiện. Sứ mệnh của Nestlé chính là nâng cao chất lượng cuộc sống và góp phần vào một tương lai tốt đẹp hơn. Điều này sẽ là nền tảng cho tất cả hoạt động liên quan đến CSR của tập đoàn.
Điều tôi tâm đắc nhất về Nestlé khi nhắc đến CSR đó là chúng tôi có góc nhìn và cách tiếp cận khác về vấn đề này, cụ thể là chương trình “Creating Shared Values (CSV)” (tạo dựng giá trị chung). Để dễ hình dung thì CSV chính là tầng cao nhất trong chiến lược CSR của Nestlé. Chiến lược CSR của chúng tôi gồm 3 tầng. Tầng thứ nhất là Compliance – sự tuân thủ. Hiển nhiên là doanh nghiệp nào cũng sẽ thực hiện những hoạt động kinh doanh dưới điều kiện tuân thủ luật pháp và quy định liên quan đến việc kinh doanh và đạo đức kinh doanh như môi trường, đảm bảo đời sống con người. Tầng thứ hai là những hoạt động về phát triển bền vững – Sustainability. Ở tầng này chúng tôi tập trung nhiều việc gìn giữ môi trường cho các thế hệ tương lai. Và tầng cuối cùng là CSV, tập trung vào các hoạt động tạo ra giá trị, lợi ích chung cho cộng đồng và tập đoàn để cả hai cùng phát triển.
Nói rõ hơn, CSV là chương trình phát triển lâu dài của Nestlé nhằm thực hiện sứ mệnh, tầm nhìn và cam kết của mình. Trong đó, chúng tôi tập trung tác động vào 3 đối tượng chính: (1) cá nhân – hộ gia đình, (2) cộng đồng và (3) hành tinh. Nestlé đã đang và sẽ thực hiện những hoạt động liên quan đến các vấn đề như dinh dưỡng, phát triển đời sống nông thôn, bảo vệ môi trường hướng đến 3 đối tượng kể trên.
Chương trình CSV cũng như các hoạt động CSR khác của tập đoàn được xây dựng dựa trên quan điểm là để có thể thành công trong dài hạn, doanh nghiệp không chỉ tập trung vào những giá trị trước mắt hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh mà còn phải tạo ra các giá trị, lợi ích chung cho cộng đồng, xã hội và môi trường.
* Từ quan điểm trên, Nestlé đã có những hoạt động nào để thực hiện tầm nhìn và sứ mệnh của mình?
Trong năm 2017, chúng tôi đã đưa ra thông báo về “Cam kết 2020”, đặt ra những mục tiêu cụ thể cho 3 nhóm đối tượng chính thuộc chương trình CSV.
Với nhóm đối tượng cá nhân và hộ gia đình, mục tiêu của Nestlé là đến năm 2030 sẽ giúp đỡ 50 triệu trẻ em có cuộc sống khỏe mạnh hơn. Để thực hiện được mục tiêu này, chúng tôi đã tổ chức các hoạt động tập trung vào ba lĩnh vực chính: mang đến những lựa chọn thực phẩm ngon hơn, lành mạnh hơn cho cá nhân và gia đình; khuyến khích mọi người có cuộc sống lành mạnh hơn và xây dựng, chia sẻ, áp dụng kiến thức dinh dưỡng.
Với nhóm đối tượng cộng đồng, chúng tôi đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ giúp cải thiện cuộc sống của 30 triệu người trong các cộng đồng kết nối trực tiếp với các hoạt động kinh doanh của Nestlé. Để hiện thực hóa mục tiêu, Nestlé đưa ra những chương trình tập trung vào 3 lĩnh vực sau: nâng cao đời sống nông thôn, tôn trọng và thúc đẩy nhân quyền, đẩy mạnh việc làm bền vững và đa dạng.
Với nhóm đối tượng cuối cùng – hành tinh, chúng tôi tham vọng đến năm 2030 sẽ cố gắng giảm thiểu không có tác động vào môi trường. Các lĩnh vực chính cần thực hiện để hoàn thành mục tiêu gồm: quan tâm đến nguồn nước, hành động vì biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường.
Cho đến nay, chương trình mà Nestlé cảm thấy tâm đắc nhất là Nescafé Plan. Lý do khiến cho Nescafé Plan trở thành điểm nhấn là vì chương trình này tác động bao trùm lên 2 đối tượng: cộng đồng và hành tinh. Ngoài việc cung cấp kiến thức cho người nông dân, phát triển sinh kế, giúp cho hạt cà phê Việt Nam có chỗ đứng và trở thành điểm tham chiếu Robusta trên thế giới, chúng tôi còn có những hoạt động nhằm tiết kiệm nước, phân bón, chống biến đổi khí hậu.
Chương trình Nescafé Plan
Đây là chương trình thuộc phạm vi toàn cầu và được thực hiện ở 11 quốc gia trong đó có Việt Nam. Dự án này nhằm xây dựng mối liên kết giữa nông dân và thị trường. Từ đó giúp họ tăng năng suất, nâng cao chất lượng và giá trị cho hạt cà phê. Các hoạt động cụ thể trong chương trình bao gồm: Đào tạo kiến thức về canh tác cà phê hiệu quả, giúp tăng năng suất và giá trị hạt cà phê; các hoạt động góp phần bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất và trồng cà phê; các hoạt động gia tăng nữ quyền cho toàn bộ chị em nông dân.
* Vậy cho đến hiện tại, chương trình Nescafé Plan đã đem lại những kết quả cụ thể nào đối với người dân tham gia chương trình, cộng đồng và môi trường?
Trong khoảng 9 năm thực hiện, chúng tôi đã nhận được một số kết quả rất tích cực.
Thứ nhất là đã cung cấp những cái khóa đào tạo giúp cho người nông dân đạt chứng chỉ 4C, hay còn gọi là chứng chỉ canh tác cà phê bền vững. Hơn 20.000 nông dân đã nhận được chứng chỉ canh tác cà phê bền vững.
Kết quả thứ hai, cho đến nay đã có hơn 200.000 người nông dân được tham gia vào tất cả các khóa đào tạo nâng cao kiến thức về cách trồng cà phê bền vững và trực tiếp hưởng lợi từ dự án.
Bên cạnh đó trong khuôn khổ dự án Nescafé plan, cho đến nay, chúng tôi đã cung cấp 28 triệu cây giống cà phê chất lượng cao nhằm không chỉ giúp người nông dân có những vụ mùa bội thu và gia tăng sản lượng, mà đồng thời đó cũng là hoạt động giúp chính phủ Việt Nam, cụ thể là Bộ Nông nghiệp tái canh cây cà phê bền vững.
Tiếp theo là về vấn đề gia tăng nữ quyền. Trong khuôn khổ của chương trình Nescafé Plan, chúng tôi đã hỗ trợ cho các nữ nông dân tham gia tích cực hơn trong tất cả các khóa tập huấn. Cho tới nay, có hơn 30% nông dân tham gia chương trình Nescafé Plan là nữ và họ nắm giữ vị trí rất quan trọng, ví dụ như là trưởng nhóm nông dân hoặc là những người dẫn đầu trong rất nhiều hoạt động tại thực địa.
Ngoài ra, chúng tôi cũng rất vui mừng khi dự án mang lại tác động tích cực cho môi trường. Thói quen canh tác của đa phần người trồng cà phê Việt Nam là sử dụng rất nhiều nước. Hiện nay, với những kiến thức và kĩ năng được trang bị qua các khóa tập huấn, người nông dân đã tiết kiệm lượng nước tưới tiêu cho cà phê lên tới 40%. Bên cạnh đó, họ cũng giảm được 20% lượng phân bón, thuốc trừ sâu sử dụng cho cây cà phê.
Với những kiến thức và kĩ năng được trang bị, người nông dân đã tiết kiệm lượng nước tưới tiêu cho cà phê lên tới 40%, giảm được 20% lượng phân bón và thuốc trừ sâu.
Một vấn đề quan trọng nữa là vấn đề sinh kế, các hoạt động về trồng cà phê bền vững không chỉ giúp người nông dân làm ra những hạt cà phê ngon hơn, sản lượng nhiều hơn, giúp thu nhập ổn định được 30% đồng thời cũng góp phần làm tăng thu nhập cho tập đoàn.
Một điều nữa khiến Nestlé tự hào về chương trình này đó là với thành công của Nescafé, chúng tôi đã chia sẻ những bài học (best practice) cho các cơ quan, viện nghiên cứu của chính phủ và đồng thời cho các quốc gia khác mà chúng tôi có những hoạt động tương tự. Chúng tôi có một nhóm chuyên gia gồm 9 người làm việc ngay tại 5 tỉnh Tây Nguyên để giúp đỡ bà con. Chúng tôi tự hào rằng chính những người cán bộ nông nghiệp của Nestlé Việt Nam đã được cử đi đào tạo cho những chuyên gia nông nghiệp của Nestlé tại các thị trường khác.
Bên cạnh đó, không chỉ được các cơ quan quản lí nhà nước, chính phủ ghi nhận, các kết quả này cũng được chia sẻ tại các diễn đàn lớn như Diễn đàn kinh tế thế giới tại Davos – diễn đàn chuyên về cà phê và nông nghiệp . Đó là một trong những hoạt động nằm trong dự án Nescafé Plan.
* Với một chương trình ý nghĩa và đem lại những tác động tích cực như Nescafé Plan thì Nestlé đã có những hoạt động truyền thông như thế nào để người tiêu dùng, các bên liên quan có được những thông tin chính xác về chương trình?
Đó là phương châm làm việc dựa trên các giá trị tôn trọng: tôn trọng người trồng cà phê, tôn trọng cộng đồng, tôn trọng môi trường, đem lại những tác động tích cực cho xã hội.
Chúng tôi luôn muốn đưa kết quả đó đến với nhiều người hơn, nhiều bên tham gia. Từ năm 2018, tập đoàn Nestlé cũng đã phát động chiến dịch “Grown Respectfully”, tiếng Việt gọi là “Gắn kết với người nông dân”. Mục đích của chiến dịch “Grown Respectfully” là nhằm truyền tải những thông điệp liên quan đến những tác động tích cực của chương trình Nescafé Plan đến tất cả mọi người, gồm cả người tiêu dùng, đối tác đến các nhà đầu tư… Chúng tôi tin tưởng rằng các nhà đầu tư cũng như các bên liên quan, đặc biệt là người tiêu dùng sau khi hiểu được câu chuyện đằng sau những hạt cà phê Nescafé của Nestlé thì sẽ yêu mến hơn và không chỉ gắn kết với thương hiệu của sản phẩm mà còn gắn kết hơn với thương hiệu của cả tập đoàn.
Thông tin của chương trình được truyền tải qua rất nhiều kênh, ví dụ như bao bì sản phẩm, website, mạng xã hội, thông qua các kênh digital để cho mọi người hiểu rõ hơn về cách mà Nescafé đang hoạt động. Đó là phương châm làm việc dựa trên các giá trị tôn trọng: tôn trọng người trồng cà phê, tôn trọng cộng đồng, tôn trọng môi trường, đem lại những tác động tích cực cho xã hội. Với tất cả những ý nghĩa đó, chúng tôi hi vọng người tiêu dùng hiểu rõ hơn công việc mà Nestlé đang làm, và thông qua đó, truyền cảm hứng đến tất cả người tiêu dùng những câu chuyện về hạt cà phê được tạo ra như thế nào.
* Xin cảm ơn ông.
Xem thêm bài viết cùng chuyên mục tại đây.