Thiết kế sản phẩm của Apple thay đổi sang hướng thực dụng kể từ khi Jony Ive rời đi

Apple của ngày hôm nay sẽ không tồn tại nếu không có Jony Ive. Ông là người sáng tạo đứng phía sau vẻ ngoài của iMac, iPod, iPad và đáng kể nhất là iPhone. Nhờ vị “thiết kế trưởng” này , cách tiếp cận việc phát triển sản phẩm dựa trên thiết kế của Apple đã được coi là tiên phong trong ngành. Nhưng, luôn có một sự mâu thuẫn không thể phá bỏ, giữa hình thức và chức năng: Liệu vẻ ngoài của một thiết bị có nên được ưu tiên hơn tính dễ sử dụng của nó hay không?

Nhiều người có cảm giác rằng, nếu không có sự ảnh hưởng từ Steve Jobs quá cố, có lẽ Jony Ive đã ưu tiên tính thẩm mỹ trong các sản phẩm của Apple nhiều hơn nữa. Và minh chứng là kể từ khi ông thôi giữ chức vụ thiết kế trưởng vào cuối năm 2019, Apple dường như đã quay trở lại con đường quen thuộc mà các nhà sản xuất thiết bị từ lâu vốn luôn ưu ái, đó là chú trọng các chức năng, từ iPhone đến Apple TV cho đến Macbook.

Việc công bố dòng máy tính xách tay Macbook Pro mới hôm thứ Hai vừa qua cũng cung cấp thêm bằng chứng về sự thay đổi này. Phong cách thiết kế tối giản của Jony Ive cách đây 5 năm với dòng sản phẩm này đã bị loại bỏ. Đã qua rồi cái gọi là “bàn phím bướm”, thứ làm cho thiết bị mỏng hơn nhưng gây khó khăn về trải nghiệm cho người dùng. Tạm biệt Touch Bar, một dải cảm ứng cực nhạy chạy dọc phía đầu bàn phím có thể hiển thị các chức năng cho trình duyệt web trong giây lát và các công cụ cho ứng dụng âm nhạc. Trong khi đó, một loạt cổng kết nối như HDMI, khe cắm thẻ nhớ SD và bộ sạc MagSafe đã được triệu hồi trở lại.

Có lẽ những thứ trên sẽ không thể xảy ra dưới thời Jony Ive, nhưng Evans Hankey, người hiện đứng đầu nhóm thiết kế công nghiệp của Apple, đã gật đầu cho các quyết định và điều chỉnh này, cho thấy sự thay đổi về triết lý thiết kế của công ty.

Nhìn lại iPhone, các phiên bản mới nhất đã loại bỏ các cạnh cong, thứ có thể khiến màn hình dễ bị nứt nếu rơi hay va chạm. Hoặc điều khiển từ xa của Apple TV, với thiết kế đầy tính đối xứng trước đó khiến nó hấp dẫn về mặt thị giác, nhưng cũng khiến người dùng thường vô tình nhấn nhầm các nút bằng cách giữ ngược nó, cũng đã được sửa đổi hồi tháng 5.

“Kể từ khi Jony Ive ra đi, không có lực hấp dẫn nào thúc đẩy tính thẩm mỹ vượt trước các tính năng”, Paul Found, giảng viên về thiết kế công nghiệp tại Đại học Nghệ thuật Sáng tạo ở Canterbury, Anh, nhận định. “Những người tiếp quản hiện đang lắng nghe những gì khách hàng nói.”

Apple từ lâu đã duy trì một sự cố chấp khi nói đến thiết kế. Đây từng được coi là một bí mật kinh doanh của công ty. Nó mang lại thành công, định vị thương hiệu và luôn gây chú ý. Nhưng hệ quả của nó là điều này cũng thường bị xem là hành vi coi thường mong muốn của người tiêu dùng.

Giờ đây, khi định hướng kinh doanh đang dần thay đổi, Tim Cook cùng nhóm thiết kế của Apple đã lựa chọn việc không muốn để mất đi những khách hàng chuyên nghiệp – kiến ​​trúc sư, nhạc sĩ, nhà làm phim – chỉ bởi những lý do như không thể cắm máy tính xách tay vào màn hình ngoài. Và chính những người dùng chuyên nghiệp này là đối tượng khách hàng có thể đủ khả năng chi trả cho các thiết bị hàng đầu, cho phép mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho Apple.

Dieter Rams, một người có ảnh hưởng đáng kể đến Jony Ive, đã biên soạn 10 nguyên tắc cho cái gọi là “Thiết kế tốt”. Yếu tố thứ ba được ông nhắc tới, cũng là thứ dường như đã ám ảnh Ive, đó là: “Thiết kế tốt là thẩm mỹ”.

Còn Apple hiện nay, dường như coi trọng hơn hai gạch đầu dòng số 2 và 4. Đó là “Thiết kế tốt làm cho một sản phẩm trở nên hữu ích” và “Thiết kế tốt làm cho một sản phẩm dễ hiểu”.

Bảo Nam