Mô hình phân tích chuỗi giá trị của M.Porter (Porter’s Value Chain Analysis) là gì?

Mô hình phân tích chuỗi giá trị của M.Porter (tiếng Anh: Porter’s Value Chain Analysis) là công cụ phân tích quan trọng để tìm hiểu các hoạt động bên trong một tổ chức sẽ tạo ra giá trị cho khách hàng như thế nào.

Mô hình phân tích chuỗi giá trị của M.Porter

Khái niệm

Mô hình phân tích chuỗi giá trị của M.Porter trong tiếng Anh được gọi là Porter’s Value Chain Analysis.

Mô hình phân tích chuỗi giá trị của M.Porter đưa ra năm 1985 trong cuốn Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance là công cụ phân tích quan trọng để tìm hiểu các hoạt động bên trong một tổ chức sẽ tạo ra giá trị cho khách hàng như thế nào. 

Phân tích chuỗi giá trị dựa trên nguyên lí là các tổ chức tồn tại nhằm tạo ra giá trị cho khách hàng của mình. Trong phân tích chuỗi giá trị, các hoạt động của tổ chức được chia thành các nhóm hoạt động có thể tạo ra giá trị cho khách hàng. 

Tổ chức có thể đánh giá năng lực của mình một cách có hiệu quả hơn bằng cách xác định và đánh giá từng hoạt động. Mỗi hoạt động tạo ra giá trị được coi là một nguồn lực để tạo ra lợi thế cạnh tranh cho tổ chức. 

Qui trình thực hiện

Có ba bước để thực hiện phân tích chuỗi giá trị cho một tổ chức:

– Phân chia các hoạt động của tổ chức thành các hoạt động chính và các hoạt động hỗ trợ

– Phân tách chi phí cho từng hoạt động

– Xác định các hoạt động cơ bản tạo ra sự hài lòng của khách hàng và thành công của tổ chức

Mô hình phân tích chuỗi giá trị có thể áp dụng cho một tổ chức, một ngành, địa phương hay quốc gia. 

Ví dụ

Dưới đây là ví dụ mô hình chuỗi giá trị áp dụng cho một doanh nghiệp sản xuất

Chuỗi giá trị của một hãng sản xuất

Trong hình trên, các hoạt động trong một ngành của tổ chức được phân tích theo giác độ các hoạt động chính và các hoạt động hỗ trợ. 

Các hoạt động chính bao gồm hậu cần hướng vào, sản xuất, hậu cần hướng ra, marketing và bán hàng và dịch vụ sau bán hàng.

Các hoạt động hậu cần hướng vào ở đây có thể bao gồm việc mua và dự trữ nguyên vật liệu, chuẩn bị nhà xưởng, máy móc thiết bị, nhiên liệu cho quá trình tạo ra sản phẩm, dịch vụ. 

Các hoạt động hậu cần hướng ra bao gồm việc đóng gói, dán nhãn hiệu cho sản phẩm, lưu kho thành phẩm. Các hoạt động hỗ trợ bao gồm việc xây dựng cơ sở hạ tầng, quản lí nguồn nhân lực, phát triển công nghệ và quản lí hệ thống thông tin.

Nghiên cứu các hoạt động hậu cần hướng vào và hướng ra có thể mở ra những hướng chiến lược mới nhằm mở rộng hoạt động sang những lĩnh vực mới liên quan (liên kết chiều dọc). 

Mở rộng theo hướng các hoạt động hậu cần hướng vào gọi là đi ngược dòng, theo hướng đi về các hoạt động hậu cần hướng ra gọi là đi xuôi dòng. Tương ứng với hai hướng mở rộng ở trên cần có hai loại chiến lược là chiến lược đi ngược dòng và chiến lược đi xuôi dòng.

(Tài liệu tham khảo: Tổ chức và quản lí tổ chức, Trung tâm đào tạo từ xa, ĐH Kinh tế Quốc dân)